Beste tochtgenoot,
Naar aanleiding van de aan onze leden gestuurde uitnodiging voor het herdenkingsmoment in bisdom Hasselt, waarin wordt aangeven dat de wake “solidariteit, reflectie en bezinning” wil aanreiken, kroop vzw MRK in de pen.
Onze reactie vind je hieronder.
Beste,
Wij reageren namens de vzw Mensenrechten in de Kerk (MRK) — een vereniging die door Dignity en de officiële kerkelijke instanties weliswaar nog altijd hardnekkig wordt doodgezwegen en niet erkend, maar die tot uw ongetwijfeld grote spijt wél over een stem beschikt om de vrome schone schijn te doorprikken. Want ook zonder uw kerkelijke zegen of officieel stempel van goedkeuring spreken wij volwaardig namens de overlevers.
Hoewel het initiatief in Hasselt ongetwijfeld vertrekt vanuit de alom bekende intentie om de zaak pastorale troost te bieden, dwingt de tekst van uw uitnodiging ons tot een fundamentele en pijnlijke vaststelling. De uitnodiging reikt overlevers zowaar "reflectie, solidariteit en bezinning" aan. Om de psychologische en morele impact van die formulering te begrijpen, leggen wij u graag de volgende vergelijking voor:
Stel, uw dochter is verkracht. De familie van de verkrachter stuurt haar en u vervolgens een uitnodiging met de tekst: "Wij willen je reflectie, solidariteit en bezinning aanreiken."
Is dat niet de ultieme omgekeerde wereld? Heeft niet veeleer de dader bezinning nodig? En heeft de familie — de institutie die de dader destijds de hand boven het hoofd hield — niet de plicht tot diepgaande verantwoording en een herstelvergoeding om de opgelopen schade te herstellen? Maar nee, in Hasselt mag het slachtoffer weer in het donker gaan wandelen, weer aan zelfreflectie doen en weer tot bezinning komen. Dit is spirituele doofpotpolitiek in zijn puurste vorm: de structurele schuld wordt weggewassen in een vrome esthetische wandeling en gereduceerd tot een geanonimiseerd verslag achteraf.
Het is essentieel om te benadrukken dat deze kritiek niet louter uit de koker van het door u zo angstvallig genegeerde MRK komt. Onze vaststelling wordt zwart-op-wit bevestigd door de absolute top van uw eigen Katholieke Kerk in buurland Duitsland.
In een recente officiële verklaring fileert de Limburgse bisschop Georg Bätzing (voorzitter van de Duitse bisschoppenconferentie) exact de zalvende benadering die het bisdom Hasselt hier hanteert. Bätzing stelt onomstotelijk vast dat seksueel misbruik binnen de kerk geen individueel "menselijk probleem" of louter emotioneel "verdriet" is. Het is een wetenschappelijk bewezen systemisch probleem, diep ingebakken in de kerkelijke machtsstructuren.
Bisschop Bätzing stelt daarin onomwonden:
“Het is niet voldoende om daders van misbruik ter verantwoording te roepen (...) We moeten ook de structuren transformeren waarbinnen macht wordt uitgeoefend.”
Waar Hasselt kiest voor een pastorale pleister in de natuur, eist de Duitse kerktop bindende verantwoording, transparante besluitvorming en onafhankelijk toezicht. Bätzing waarschuwt expliciet dat het bagatelliseren of ombuigen van deze systemische oorzaken naar spirituele bezinning "de slachtoffers verder schade berokkent en de geloofwaardigheid van de kerk ondergraaft."
De herdenkingswake in Hasselt gaat hiermee lijnrecht in tegen de inzichten en eisen die inmiddels binnen de kerkelijke institutie zelf worden erkend. Zolang de Belgische kerkprovincie misbruik blijft inkleuren als een individueel spiritueel proces in plaats van een institutioneel misdrijf, bewijst zij dat ze blind is voor haar eigen verantwoordelijkheid. Maar die waarheid hoort u uiteraard liever niet van een 'niet-erkende' vereniging.
Met vriendelijke groet,
Het bestuur van vzw Mensenrechten in de Kerk (MRK)